دانشگاه مراغه، تداوم میراث علمی خواجه نصیر

رئیس دانشگاه مراغه به عنوان رئیس بالاترین مرجع علمی در شهر مراغه، خاستگاه خواجه نصیر،  در گفت‌وگو با ایسنا با تأکید بر جایگاه تاریخی مراغه در تمدن علمی ایران اظهار کرد: مراغه جایگاه ممتاز و الهام‌بخشی در تاریخ ایران دارد و از قرن هفتم هجری با تأسیس رصدخانه مراغه به همت خواجه نصیرالدین طوسی، به یکی از مهم‌ترین مراکز علمی جهان اسلام تبدیل شد.

رسول معروفی‌آذر با بیان اینکه خواجه نصیر تنها یک نظریه‌پرداز نبود، گفت: او علم را در خدمت حل مسائل عملی قرار داد و با طراحی و ساخت ابزارهای دقیق نجومی، نظریه‌ها را در عمل به کار گرفت. در همین راستا، دانشگاه مراغه نیز در کنار علوم نظری، رویکرد مسئله‌محور و کاربردی را دنبال می‌کند تا پژوهش‌ها در زندگی مردم و پیشرفت کشور نمود داشته باشد. طراحی دقیق، کار تیمی و رویکرد مسئله‌محور از الزامات تحقق این هدف است.

وی افزود: رصدخانه مراغه تنها یک مرکز مطالعات نجومی نبود، بلکه در زمان خود یک مجتمع علمی چندرشته‌ای به شمار می‌رفت که در آن علوم مختلفی همچون ریاضیات، فلسفه، مهندسی و علوم طبیعی مورد مطالعه قرار می‌گرفت. بر همین اساس، شعار دانشگاه مراغه را «دانشگاه مراغه میراثی از خواجه نصیر است» قرار داده‌ایم و حرکت در همان مسیر را دنبال می‌کنیم.

تقویت رشته‌های علمی متناسب با هویت تاریخی شهر

وی با بیان اینکه این دانشگاه در نظر دارد بازتاب‌دهنده هویت تاریخی شهر در حوزه‌های مختلف باشد، تصریح کرد: با تقویت رشته‌های مهندسی، علوم پایه و میان‌رشته‌ای تلاش می‌کنیم گذشته علمی شهر و موقعیت ممتاز آن را برجسته کنیم. همچنین توجه به تاریخ علم و نجوم از اولویت‌های پژوهشی ماست و مرکز نجوم و اخترفیزیک در کنار دانشگاه به‌عنوان یکی از ارکان علمی فعال است.

معروفی آذر ادامه داد: در حوزه فرهنگی نیز هدف ما زنده نگه داشتن نام و میراث علمی خواجه نصیر است. خواجه نصیر برای ما نماد عقلانیت و نوآوری است که توانست در شرایط دشوار تاریخی، بنیان یک مکتب علمی را پایه‌گذاری کند.

وی با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای دانشگاه گفت: علاوه بر آموزش و پژوهش‌های معمول، ایجاد و تقویت هسته‌های پژوهشی و قطب‌های علمی در موضوعات مختلف از جمله تاریخ علم و نجوم که برند شهرستان مراغه محسوب می‌شود، در دستور کار قرار دارد. برگزاری همایش‌های ملی و بین‌المللی، نشست‌های تخصصی با مشارکت دانشگاه‌های داخلی و خارجی و با محوریت رصدخانه مراغه نیز از دیگر برنامه‌هاست.

وی مستندسازی و تولید محتوای علمی برای معرفی جایگاه تاریخی مراغه در سطح ملی و بین‌المللی را از اهداف مهم دانشگاه عنوان کرد و افزود: تلاش می‌کنیم دستاوردها به‌صورت مستند و علمی در اختیار عموم قرار گیرد تا مردم با گذشته و تاریخ این شهرستان آشنا شوند.

وی با تأکید بر اینکه دانشگاه نباید جزیره‌ای عمل کند، اظهار کرد: دانشگاه‌های نسل جدید باید موتور محرک کشور باشند. بر همین اساس، ارتباط فعال با صنعت، جامعه، صنایع منطقه و دیگر مراکز علمی داخلی و خارجی برقرار کرده‌ایم.

معروفی‌آذر خاطرنشان کرد: مراغه در گذشته جایگاه برجسته‌تری داشته و امروز نیز از پتانسیل‌های بالایی برخوردار است، اما به دلایلی از جمله مرکز استان نبودن، آن‌گونه که باید بروز و ظهور نیافته است. هدف ما ارتقای کیفیت آموزش و پژوهش و تمرکز بر مزیت‌های بومی است تا جایگاه مراغه احیا شود.

لزوم ایجاد دانشکده هنر در شهر تاریخی مراغه

وی با اشاره به ظرفیت‌های هنری شهر گفت: مراغه سابقه‌ای تاریخی در حوزه هنر دارد و در دیدار با وزیر علوم تأکید کردم اگر قرار باشد در ایران چند دانشکده هنر ایجاد شود، یکی از آنها باید در مراغه باشد. مقرر شد این موضوع از ایجاد یک گروه آموزشی آغاز و به تدریج به دانشکده ارتقا یابد. متأسفانه در آمایش آموزش عالی به ظرفیت تاریخی مراغه توجه کافی نشده و تحقق این امر نیازمند پیگیری و همراهی مسئولان است.

رئیس دانشگاه مراغه همچنین به اهمیت گردشگری اشاره کرد و گفت: ایجاد رشته‌های مرتبط با گردشگری، از جمله گردشگری صنعتی و سایر حوزه‌های مرتبط، می‌تواند به رونق دوباره شهر کمک کند. برندسازی علمی شهر با محوریت رصدخانه مراغه از دیگر برنامه‌هاست تا با دعوت از محققان داخلی و خارجی، جایگاه علمی مراغه تقویت شود.

وی از تعامل مؤثر با مدیریت شهری و نهادهای فرهنگی خبر داد و افزود: هدف ما تبدیل ظرفیت تاریخی شهر به سرمایه علمی و گردشگری علمی است. مراغه از گذشته شهری دانشگاهی و علمی بوده و این فرهنگ همچنان در میان مردم جاری است.

معروفی‌آذر با بیان اینکه رصدخانه مراغه یک اثر تاریخی است و نه یک مجموعه فعال نجومی، گفت: بازوی علمی ادامه‌دهنده مسیر آن، مرکز نجوم و اخترفیزیک است که با حضور اساتید مجرب فعالیت می‌کند، اما در حوزه تجهیزات به‌روز رصدی با محدودیت‌هایی مواجه هستیم.

وی تأکید کرد: آنچه بیش از همه الهام‌بخش ماست، نگاه و دیدگاه خواجه نصیرالدین طوسی در مدیریت علمی و پژوهش نظام‌مند است، الگویی موفق که می‌تواند مسیر دانشگاه مراغه را در دستیابی به موفقیت‌های بزرگ هموار سازد.